Kapusta pak choi Kapusta
Wszystko o odmianie
Opis odmiany
Kapusta pak choi (Brassica rapa subsp. chinensis), znana również jako bok choy, pak choi lub pak choy, to odmiana z rodzaju Brassica należąca do grupy kapust warzywnych. Taksonomicznie zalicza się do gatunku Brassica rapa, który obejmuje także m.in. kapustę pekińską (B. rapa subsp. pekinensis) i rzepę. Pak choi wyróżnia się budową rozety liściowej z krótkim pędem przyziemnym i wyraźnie odróżniającymi się ogonkami liściowymi (sokowymi, białymi lub zielonymi) oraz ciemnozielonymi blaszkami.
Morfologia rośliny cechuje się mięsistymi, soczystymi ogonkami liściowymi i szerokimi, błyszczącymi blaszkami. Pak choi nie tworzy zwartego główki jak kapusta głowiasta, lecz rozłożystą rozetę o wysokości zwykle od 20 do 40 cm (w zależności od odmiany i warunków uprawy). Istnieją formy o grubych, białych ogonkach (tzw. biała łodyga) oraz odmiany zielonogładkie z całkowicie zielonymi ogonkami; powstają też karłowe i miniaturowe typy hodowane na „baby” pak choi.
Pochodzenie i historia uprawy pak choi wiążą się z Azją Wschodnią, zwłaszcza Chinami, gdzie warzywo to uprawiane jest od kilku stuleci. Współcześnie pak choi zyskał popularność na całym świecie dzięki walorom smakowym i szybkości wzrostu — jego ekspansja poza Azję nasiliła się w XX i XXI wieku, wraz z rosnącym zainteresowaniem kuchnią azjatycką i ogrodnictwem miejskim.
W uprawie pak choi preferuje chłodniejszy klimat i krótsze dni; optymalna temperatura wzrostu wynosi około 15–20°C. Roślina dobrze rośnie na glebach żyznych, przepuszczalnych, o pH 6,0–7,5. Siewek dokonuje się bezpośrednio lub przez rozsady — okres wegetacji do zbioru zależnie od formy wynosi przeciętnie 30–60 dni: ok. 30–40 dni dla form „baby” oraz 45–60 dni dla pełnowymiarowych roślin. Zalecane rozstawy to zwykle 20–30 cm między roślinami i 30–60 cm między rzędami.
Pielęgnacja obejmuje regularne podlewanie (pak choi źle znosi suszę, co powoduje zdrewnienie ogonków i gorzki smak), umiarkowane nawożenie azotowe oraz ochronę przed szkodnikami i chorobami. Do najczęstszych problemów należą mszyce, pchełki ziemne (flea beetles), gąsienice motyli (np. pierścienica kapustnica) oraz ślimaki. Spośród chorób istotne są m.in. zgnilizny korzeni i choroby grzybowe (przy zbyt wilgotnym środowisku) oraz choroba korzeni (plamistość/rdza) i kiła kapusty (clubroot) w glebach kwaśnych.
Zastosowanie pak choi jest przede wszystkim kulinarne — liście i ogonki spożywane są na surowo w sałatkach, gotowane, duszone, smażone na patelni (stir-fry), dodawane do zup i potraw azjatyckich oraz kwaszone. Jest warzywem niskokalorycznym, bogatym w witaminy (zwłaszcza witamina C i K), beta-karoten oraz minerały (wapń, potas) i błonnik; zawiera również związki siarkoorganiczne (glukozynolany), odpowiedzialne za charakterystyczny, lekko korzenny aromat oraz potencjalne właściwości prozdrowotne.
W hodowli istnieje wiele odmian pak choi wyselekcjonowanych pod kątem szybkości wzrostu, odporności na chłody, koloru ogonków czy wielkości roślin. Warzywo ma znaczenie ekonomiczne zarówno w tradycyjnych rejonach uprawy w Azji, jak i jako uprawa specjalistyczna w Europie i Ameryce Północnej, w tym w ogrodnictwie szklarniowym i ekologicznych gospodarstwach. Po zbiorze pak choi ma ograniczony okres przechowywania — w warunkach chłodniczych świeżość utrzymuje się zwykle do 7–14 dni; dłuższą możliwość magazynowania uzyskuje się przez blanszowanie i zamrożenie lub przetworzenie.