Kapusta czerwona Kapusta

Wszystko o odmianie

Opis odmiany

Kapusta czerwona (Brassica oleracea var. capitata f. rubra) jest odmianą kapusty głowiastej wyróżniającą się czerwonofioletową barwą liści spowodowaną obecnością antocyjanów. Taksonomicznie należy do gatunku Brassica oleracea obejmującego wiele form użytkowych (kapusta głowiasta, brukselka, brokuł itp.). W potocznym użyciu spotyka się także nazwy „czerwona kapusta” lub „kapusta czerwona głowiasta”. Barwa liści może zmieniać się pod wpływem odczynu środowiska (pH) — w kwaśnym środowisku odcienie są bardziej czerwone, w zasadowym przechodzą w fiolety i niebieskości.

Morfologia tej odmiany odpowiada typowej kapuście głowiastej: roślina jednoroczna uprawiana jako roślina dwuletnia w cyklu biologicznym, tworzy zwartą, kulistą lub lekko spłaszczoną główkę z licznych liści. Liście zewnętrzne są grubsze i bardziej wytrzymałe mechanicznie, wewnętrzne są delikatniejsze i intensywniej wybarwione. Masa główek zależy od odmiany i warunków uprawy — od kilkuset gramów w odmianach wczesnych do kilku kilogramów w odmianach późnych.

Wymagania glebowo‑klimatyczne kapusty czerwonej są zbliżone do kapusty białej: najlepiej rośnie na glebach żyznych, próchnicznych, umiarkowanie wilgotnych o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego (pH ok. 6,0–7,0). Preferuje klimat umiarkowany i umiarkowanie chłodny; temperatury optymalne dla wzrostu to zwykle 15–20°C. Siew i sadzenie (w klimacie Polski — rozsada) są prowadzone w terminach dostosowanych do planowanego przeznaczenia (wczesne odmiany na zbiór letni, późne na przechowanie zimowe).

W uprawie istotne są zabiegi agrotechniczne: nawożenie obornikiem i nawozami mineralnymi, regularne podlewanie, odchwaszczanie oraz ewentualny pielenie i spulchnianie gleby. Choroby i szkodniki typowe dla kapusty to m.in. choroba kiły kapustnych (Plasmodiophora brassicae), czarna zgnilizna (Xanthomonas campestris pv. campestris), alternarioza, mszyce, gąsienice (ciemnica, bielinek) oraz muchówka kapuściana (Delia radicum). W praktyce stosuje się płodozmian, odporne odmiany, zabiegi agrotechniczne i, w razie potrzeby, metody chemiczne lub biologiczne zwalczania.

Zastosowanie kapusty czerwonej jest szerokie: kulinarnie używana jest na surowo (drobno szatkowana do sałatek), jako surówka, gotowana, duszona (np. z jabłkami), a także poddawana fermentacji i kiszeniu — czerwona kapusta kiszona jest popularna w kuchniach środkowoeuropejskich. Zawiera witaminę C, witaminę K, błonnik pokarmowy oraz związki fenolowe i antocyjany, które nadają jej właściwości przeciwutleniające. Wartość odżywcza i barwa sprawiają, że ma zarówno zastosowanie spożywcze, jak i walory dekoracyjne w potrawach.

Przechowywanie i przetwórstwo obejmują chłodnie, piwnice oraz różne formy konserwacji: mrożenie, pasteryzację, kiszenie i marynowanie. Kapusta czerwona dobrze znosi przechowywanie w niskich temperaturach i przy odpowiedniej wilgotności, co pozwala na utrzymanie jakości przez kilka miesięcy. W gospodarstwach i przemyśle spożywczym prowadzony jest też dobór odmian pod kątem intensywności barwy, zwartej główki i długotrwałego przechowywania.

Odmiany kapusty czerwonej dzielą się na wczesne, średnio wczesne i późne; hodowla koncentruje się na polepszeniu cech takich jak odporność na choroby, tempo wzrostu, barwa i trwałość główek. Jako roślina o znaczeniu gospodarczym ma duże znaczenie w regionach umiarkowanych, zwłaszcza w Europie Środkowej, gdzie jest elementem tradycyjnej kuchni i upraw warzywnych.