Choroby Szczaw zwyczajny (Rumex acetosa var. vulgaris)

Zobacz także

Szczaw zwyczajny (Rumex acetosa var. vulgaris)

Szczaw

Choroby

**Choroby Szczawiu Zwyczajnego (Rumex acetosa var. vulgaris)**

Szczaw zwyczajny (Rumex acetosa var. vulgaris) to roślina z rodziny rdestowatych, ceniona zarówno ze względu na swoje walory smakowe, jak i właściwości lecznicze. Jak wiele roślin uprawnych, jest narażony na różnorodne choroby, które mogą znacznie obniżyć plon jakościowy i ilościowy. W niniejszym tekście zostaną omówione najważniejsze choroby, jakie mogą dotknąć szczaw zwyczajny, ich objawy, przyczyny oraz metody zwalczania.

**1. Grzybica liści – mączniak prawdziwy**

Jedna z najczęstszych chorób grzybowych szczawiu zwyczajnego to mączniak prawdziwy (Erysiphe polygoni). Objawia się on charakterystycznym białym, mączystym nalotem na powierzchni liści oraz młodych pędów. Nalot ten z czasem ciemnieje, powodując deformacje liści i zahamowanie wzrostu rośliny. Mączniak osłabia roślinę, zmniejsza plon oraz jego walory smakowe. Do rozwoju choroby sprzyja wysoka wilgotność powietrza i umiarkowana temperatura. W profilaktyce ważne jest dobre przewietrzanie plantacji oraz stosowanie fungicydów zawierających siarkę lub inne wysoce skuteczne środki przeciw mączniakowi.

**2. Rdza szczawiowa (Puccinia rumicis)**

Rdza to kolejna istotna choroba grzybowa szczawiu. Objawia się ona pojawieniem się na spodniej stronie liści rudawych, proszkowatych skupisk zarodników – tzw. urediów. Na górnej stronie liścia można zauważyć chlorotyczne plamy w miejscach infekcji. Rdza powoduje przedwczesne żółknięcie i opadanie liści, co wpływa niekorzystnie na wzrost i rozwój rośliny. Choroba rozwija się przy wysokiej wilgotności oraz umiarkowanej temperaturze. Zwalczanie rdzawych patogenów polega na stosowaniu odpornego materiału siewnego, utrzymywaniu dobrej cyrkulacji powietrza i użyciu odpowiednich fungicydów.

**3. Zgorzel korzeni i podstawy łodygi**

Szczaw zwyczajny może być także atakowany przez patogeny powodujące zgorzel korzeni i podstawy łodygi, szczególnie przez grzyby z rodzaju Fusarium i Rhizoctonia. Choroba objawia się więdnięciem roślin, żółknięciem liści, a w konsekwencji obumarciem całych roślin. Podstawa łodygi i korzenie mogą być pokryte brunatnymi plamami lub nekrozami. Przyczyną rozwoju choroby najczęściej są nadmierna wilgotność podłoża, niewłaściwe nawożenie oraz uszkodzenia mechaniczne roślin. Profilaktyka polega na zapewnieniu dobrego drenażu gleby, przestrzeganiu płodozmianu oraz stosowaniu biologicznych środków ochrony roślin.

**4. Pleśń śniegowa (Microdochium nivale)**

Pora zimowa i wiosenna sprzyja rozwojowi pleśni śniegowej, która może powodować zamieranie wierzchołków młodych liści szczawiu. Choroba rozwija się zwłaszcza pod śniegiem lub w warunkach dużej wilgotności i niskich temperatur. Zaatakowane tkanki stają się miękkie, brunatnieją i zasychają. Szkodliwość jest szczególnie odczuwalna przy wczesnym siewie i długotrwałym zaleganiu śniegu. Zwalczanie polega głównie na unikaniu zagęszczenia plantacji, poprawie przewiewności oraz stosowaniu odpornego materiału siewnego.

Młode siewki szczawiu są podatne na różne choroby grzybowe powodujące ich zamieranie jeszcze na etapie kiełkowania lub wczesnego wzrostu. Przykładem jest fuzarioza czy również zgnilizna siewek powodowana m.in. przez grzyby z rodzaju Pythium. Objawy to ciemnienie łodyżek, zahamowanie wzrostu i obumarcie roślin w obrębie zagonu. Zwalczanie takich chorób opiera się na dezynfekcji nasion, stosowaniu odpowiedniego podłoża oraz zapewnieniu właściwych warunków wzrostu.

**6. Bakteriozy i inne choroby wirusowe**

Choć rzadziej spotykane niż choroby grzybowe, szczaw zwyczajny bywa również atakowany przez bakterie powodujące plamistość liści czy inne uszkodzenia tkanki roślinnej. Choroby bakteryjne objawiają się wodnistymi plamami, nekrozami oraz zniekształceniami liści. W przypadku chorób wirusowych zaobserwować można mozaikowatość liści i zahamowanie wzrostu roślin. Zwalczanie zakażeń bakteryjnych i wirusowych jest trudniejsze, dlatego najistotniejsza jest profilaktyka poprzez higienę narzędzi, selekcję materiału siewnego oraz eliminację wektorów przenoszących patogeny.

Szczaw zwyczajny (Rumex acetosa var. vulgaris) może być podatny na szereg chorób grzybowych, bakteryjnych i wirusowych. Do najważniejszych chorób należą mączniak prawdziwy, rdza szczawiowa, zgorzel korzeni, pleśń śniegowa oraz zamieranie siewek. Właściwa profilaktyka, obejmująca dobór zdrowego materiału siewnego, właściwe warunki uprawy oraz stosowanie środków ochrony roślin, jest kluczowa dla ochrony roślin i uzyskania wysokiej jakości plonu. Stała obserwacja plantacji pozwala na szybkie wykrycie chorób i podjęcie odpowiednich działań zapobiegawczych.