Seler-Korzeniowy
Wszystko o roślinie
Opis rośliny
**Seler korzeniowy (Apium graveolens var. rapaceum)**
Seler korzeniowy to warzywo należące do rodziny selerowatych (Apiaceae), będące odmianą selera zwyczajnego (Apium graveolens). Jest uprawiany przede wszystkim ze względu na jadalny, duży, bulwiasty korzeń, chociaż również liście i nasiona mają zastosowanie w kuchni i medycynie. Roślina ta odgrywa ważną rolę w tradycyjnej kuchni wielu krajów europejskich, szczególnie w Polsce, gdzie jest powszechnie wykorzystywana do zup, sałatek czy surówek.
Seler korzeniowy to roślina dwuletnia, jednak uprawiana zwykle jako jednoroczna. Dorasta do wysokości 30-60 cm. Jego najważniejszą cechą jest duży, mięsisty, zgrubiały korzeń spichrzowy o kulistym lub spłaszczonym kształcie, o gładkiej lub nieco pomarszczonej powierzchni. Korzeń ten w trakcie wzrostu przekształca się w tzw. „bulwę”, która może ważyć od kilkuset gramów do nawet kilku kilogramów. Liście selera są pierzasto podzielone, zielone, a ich smak jest aromatyczny i charakterystycznie korzenny.
Seler korzeniowy preferuje stanowiska słoneczne lub lekko zacienione oraz gleby żyzne, próchniczne, dobrze zdrenowane, o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. Wymaga stałej wilgotności podłoża, co jest kluczowe dla prawidłowego rozwoju korzenia. Wysiew nasion odbywa się zazwyczaj wczesną wiosną, a roślina potrzebuje około 4-5 miesięcy na pełne wyrośnięcie korzenia. Ze względu na długi okres wegetacji często uprawia się ją z rozsady. Seler korzeniowy jest wrażliwy na nadmierny chłód i mrozy.
Korzeń selera jest ceniony za swój intensywny, lekko pikantny smak i aromat. Jest wykorzystywany w kuchni do przygotowywania zup (np. rosołu, zupy krem z selera), sosów, zapiekanek oraz surówek. Może być także gotowany, duszony lub pieczony. Liście stosowane są jako przyprawa lub dodatek do sałatek, a nasiona jako aromatyczna przyprawa do potraw. Seler korzeniowy można także suszyć i mielić na proszek, który dodaje się do różnych mieszanek przyprawowych.
Seler korzeniowy jest źródłem wielu cennych składników odżywczych, w tym błonnika, witamin (szczególnie witaminy C, witamin z grupy B oraz witaminy K) oraz minerałów takich jak potas, fosfor i magnez. Zawiera także związki fenolowe i flawonoidy, które wykazują działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Tradycyjnie stosowany jest jako środek wspomagający trawienie, działający moczopędnie oraz obniżający ciśnienie krwi. Jednak osoby z alergią na seler powinny unikać spożywania tej rośliny, ponieważ może wywoływać reakcje alergiczne.
Seler korzeniowy jest ważnym warzywem uprawianym na całym świecie, szczególnie w klimacie umiarkowanym. Ze względu na duże zapotrzebowanie w kuchni i rosnącą świadomość zdrowotną konsumentów, jego uprawa stale się rozwija. W Polsce pełni on istotną rolę w rolnictwie i gospodarstwach ogrodniczych jako warzywo sezonowe. W ciągu ostatnich lat wyhodowano wiele odmian różniących się kształtem, kolorem i wielkością korzenia oraz odpornością na choroby, co sprzyja lepszemu dostosowaniu uprawy do różnych warunków klimatycznych i glebowych.