Radicchio
Opis rośliny
Radicchio (Cichorium intybus var. foliosum) to roślina warzywna należąca do rodziny astrowatych (Asteraceae). Jest to odmiana cykorii zwyczajnej, uprawiana głównie ze względu na charakterystyczne, intensywnie czerwone lub purpurowe liście, które stanowią popularny składnik sałatek oraz potraw kuchni włoskiej i śródziemnomorskiej. Radicchio znane jest także pod nazwą radicchio trevigiano lub radicchio di Chioggia, w zależności od odmiany i regionu uprawy.
Radicchio tworzy kuliste lub lekko spłaszczone główki, zbudowane z gęsto ułożonych liści o intensywnym bordowym lub czerwonym ubarwieniu z wyraźnymi białymi nerwami. Liście są kruche i jędrne, o lekko gorzkim, charakterystycznym smaku, który odróżnia je od innych sałat. Roślina może osiągać wysokość od 20 do 30 cm. Korzeń jest palowy, podobnie jak u innych cykorii.
Radicchio wywodzi się z basenu Morza Śródziemnego, gdzie cykoria była znana i uprawiana już w starożytności. Współczesne odmiany radicchio powstały głównie we Włoszech, zwłaszcza w regionie Wenecji, w prowincji Treviso, gdzie dzięki specyficznym warunkom klimatycznym i glebowym udało się wyhodować tę charakterystyczną odmianę warzywa. Popularność radicchio jako warzywa kulinarnego wzrosła szczególnie w XX wieku, kiedy to zaczęto je szerzej wykorzystywać w kuchni.
Radicchio preferuje stanowiska słoneczne lub półcieniste, oraz gleby żyzne, dobrze przepuszczalne, o pH lekko kwaśnym do obojętnego. Uprawa radicchio wymaga umiarkowanego podlewania oraz ochrony przed nadmiernym nasłonecznieniem, które może spowodować gorzkość liści. Radicchio jest warzywem chłodnolubnym – najlepiej rozwija się w umiarkowanych temperaturach wiosennych i jesiennych. Plony zbiera się zwykle w drugiej połowie lata lub na początku jesieni. W praktyce uprawowej spotyka się metody zimowania roślin, które intensyfikują kolor liści.
**Wartości odżywcze i zastosowanie kulinarne**
Radicchio charakteryzuje się niską kalorycznością, a jego liście są bogate w witaminy, takie jak witamina C, witaminy z grupy B, oraz składniki mineralne, m.in. potas, wapń i żelazo. Dzięki zawartości antyoksydantów, radicchio wspomaga układ odpornościowy oraz działa przeciwzapalnie. W kuchni radicchio używa się głównie na surowo w sałatkach, ale liście można także grillować, gotować lub zapiekać, co łagodzi ich goryczkę i podkreśla unikalny smak. Popularne są dania łączące radicchio z serami, octem balsamicznym, orzechami czy wędlinami.
W rejonie uprawy radicchio, zwłaszcza we Włoszech, warzywo to ma status produktu o chronionym oznaczeniu geograficznym (PDO), co świadczy o jego wysokiej jakości oraz tradycyjnym charakterze. Radicchio symbolizuje tradycję kulinarną regionu oraz jest często wykorzystywane w gastronomii jako składnik podkreślający lokalne smaki. Dzięki swojemu efektownemu wyglądowi i charakterystycznemu smakowi, radicchio zdobywa uznanie nie tylko w kuchni włoskiej, ale także w całym świecie jako warzywo o unikalnych walorach smakowych i zdrowotnych.