Choroby Porwal

Zobacz także

Porwal

Por

Choroby

**Choroby pora (Allium porrum) – szczegółowy przegląd**

Por (Allium porrum) to warzywo cebulowe, szeroko uprawiane na całym świecie ze względu na swoje walory smakowe i odżywcze. Jednak jak każda roślina, jest podatny na różne choroby, które mogą znacznie wpłynąć na plony i jakość roślin. Poniżej przedstawiam szczegółowy przegląd najważniejszych chorób pora, ich przyczyn, objawów oraz metod zwalczania.

**1. Mączniak prawdziwy pora (Erysiphe heraclei)**

Jest to jedna z najczęściej występujących chorób pora. Objawia się białym, mączystym nalotem na liściach, który początkowo pojawia się na ich dolnej stronie, a następnie obejmuje całą powierzchnię. Choroba ogranicza fotosyntezę, osłabia roślinę i prowadzi do przedwczesnego żółknięcia liści. Sprzyjają jej ciepłe, suche warunki oraz zbyt gęste siewy. Zapobieganie polega na odpowiednim rozstawie roślin, usuwaniu porażonych części oraz stosowaniu fungicydów z grupy sterydów lub ditiokarbamin.

Szara pleśń jest kolejną groźną chorobą pora, szczególnie w warunkach wysokiej wilgotności i niskiej temperatury. Objawia się szarawym, pylącym nalotem na liściach, łodygach i cebulach, prowadząc do ich gnicia i obumierania. Por porażony przez Botrytis często gnije od podstawy, co utrudnia zbiór. Choroba ta przeżywa zimę na resztkach roślinnych, dlatego ważne jest usuwanie resztek pożniwnych oraz stosowanie dobrze przepuszczalnej gleby i środków chemicznych w formie oprysków.

Rdza to choroba powodowana przez grzyby z rodzaju Puccinia. Na liściach pora pojawiają się pomarańczowe, żółte lub brązowe plamy oraz skupiska zarodników grzyba, które znacząco osłabiają roślinę. Porażone liście szybko schną i opadają, co powoduje zmniejszenie plonu i jakości warzywa. Optymalnym rozwiązaniem jest stosowanie fungicydów, rotacja upraw oraz wybór odpornych odmian.

**4. Zgorzel szyjki cebuli i pora (Fusarium oxysporum f.sp. cepae)**

Choroba ta prowadzi do gnicia i uszkodzeń szyjki cebuli oraz części nadziemnej pora. Objawy to brunatne, miękkie plamy u podstawy rośliny, które z czasem rozprzestrzeniają się, powodując więdnięcie i zamieranie rośliny. Fusarium jest patogenem glebowym, dlatego ważna jest właściwa rotacja upraw, stosowanie zdrowego materiału siewnego oraz unikanie nadmiernego podlewania. Chemiczne zwalczanie jest ograniczone, dlatego kluczowa jest profilaktyka.

**5. Zgorzel podstawy łodygi (Phoma porri)**

Choroba ta powoduje pojawianie się ciemnych, przykrych w dotyku plam na podstawie łodygi, które stopniowo prowadzą do zamierania całej rośliny. Patogen rozwija się w wilgotnych, chłodnych warunkach i poraża por zarówno w fazie wegetatywnej, jak i podczas przechowywania. Efektywnym sposobem ograniczania choroby jest stosowanie zdrowego materiału siewnego, zachowanie odstępów między roślinami oraz odpowiednia wentylacja tuneli i szklarni.

**6. Mątwik marchwianka – choroba wirusowa**

Mątwik marchwianka może również przenosić wirusy atakujące pora, takie jak wirus mozaiki marchwi czy wirus żółtaczki cebuli. Objawy chorób wirusowych to mozaikowe przebarwienia liści, deformacje oraz zahamowanie wzrostu roślin. Choroby wirusowe są trudne do zwalczania, dlatego dużą rolę odgrywa profilaktyka: usuwanie porażonych roślin, kontrola wektorów - mszyc oraz stosowanie zdrowego materiału siewnego.

Choroby pora mogą znacząco obniżyć plon i jakość warzywa, jeśli nie są odpowiednio kontrolowane. Kluczowymi metodami walki są profilaktyka, dobór zdrowego materiału siewnego, rotacja upraw oraz stosowanie odpowiednich środków ochrony roślin. Wiedza na temat objawów i warunków sprzyjających rozwojowi chorób pozwala na szybkie wykrycie zagrożeń i skuteczne ich zwalczanie, co jest niezbędne dla uzyskania zdrowych i wysokich plonów pora.