Por
Opis rośliny
**Por (Allium porrum) – szczegółowy opis encyklopedyczny**
Por (Allium porrum) jest rośliną warzywną należącą do rodziny amarylkowatych (Amaryllidaceae), podrodziny Allioideae. Jest blisko spokrewniony z cebulą i czosnkiem, jednak wyróżnia się specyficzną budową i zastosowaniem kulinarnym. Roślina ta ceniona jest przede wszystkim za charakterystyczny, łagodniejszy w smaku niż cebula, aromat oraz wszechstronne zastosowanie w kuchni.
Por jest dwuletnią rośliną zielną, która w pierwszym roku tworzy długi, mięsisty i cylindryczny kłączo-cebulowy, składający się z wielu zgrubiałych liści. Liście pora są płaskie, szerokie, zielone, ułożone równolegle i wyrastają z kłącza w formie wachlarza. Zewnętrzne liście osłaniają biały, tzw. „biały pień” pora, który jest jadalną częścią rośliny. W drugim roku por wytwarza kwiatostan w formie baldachów złożonych z licznych małych, białawych, różowych lub fioletowych kwiatów, które przyciągają owady zapylające.
Por jest rośliną preferującą stanowiska słoneczne do półcienistych oraz gleby żyzne, dobrze przepuszczalne i umiarkowanie wilgotne. Jest rośliną odporną na niskie temperatury, co pozwala na jego uprawę w wielu strefach klimatycznych umiarkowanych. Najczęściej sadzi się go wczesną wiosną lub jesienią, a zbiór zaczyna się latem i trwa do jesieni, co umożliwia sezonowe wykorzystanie w kuchni.
Pod względem wartości odżywczych por jest cennym źródłem witamin (szczególnie witaminy C, K i z grupy B), minerałów (wapń, magnez, żelazo) oraz błonnika pokarmowego. Zawiera również związki siarkowe, które mają właściwości przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe. Por jest niskokaloryczny, co czyni go korzystnym składnikiem diety odchudzającej i wspomagającej metabolizm.
W kuchni por wykorzystywany jest na wiele sposobów: jako składnik zup, zapiekanek, dań duszonych oraz surówek. Jego delikatniejszy smak i aromat często zastępuje cebulę w potrawach wymagających łagodniejszego smaku. W kuchni francuskiej oraz śródziemnomorskiej por pozostaje ważnym składnikiem tradycyjnych dań. Ponadto, por jest używany we frytkach oraz jako dodatek do potraw mięsnych, rybnych i wegetariańskich.
Por, poza zastosowaniami kulinarnymi, posiada również tradycyjne właściwości lecznicze. W medycynie naturalnej stosowany jest jako środek wspierający układ odpornościowy, poprawiający trawienie i wspomagający oczyszczanie organizmu z toksyn. Jego właściwości przeciwbakteryjne i przeciwzapalne wykorzystywane są w leczeniu infekcji dróg oddechowych oraz stanów zapalnych układu pokarmowego.