Papryka
Wszystko o roślinie
Opis rośliny
**Papryka (Capsicum)** – opis encyklopedyczny
Papryka, znana również pod nazwą Capsicum, to rodzaj roślin z rodziny psiankowatych (Solanaceae), obejmujący wiele gatunków i odmian uprawianych na całym świecie ze względu na wertykalną wartość kulinarną i użytkową. Rośliny te charakteryzują się jaskrawymi owocami o zróżnicowanej wielkości, kształcie i smaku, od łagodnych do bardzo ostrych. Papryka jest ceniona zarówno jako warzywo, jak i przyprawa, a jej uprawa ma ogromne znaczenie gospodarcze.
Pierwotnie papryka pochodzi z obszaru Ameryki Południowej i Środkowej, gdzie była uprawiana już przez rdzennych mieszkańców na długo przed przybyciem Europejczyków. Po odkryciu Nowego Świata w XVI wieku papryka szybko rozprzestrzeniła się na inne kontynenty, w tym Europę, Azję i Afrykę. Jej rola w kuchniach świata jest nie do przecenienia — stanowi podstawę wielu tradycyjnych dań, a także jest popularnym składnikiem w formie suszonej, mielonej jako przyprawa.
Roślina papryki to jedno- lub wieloletni krzew o wysokości zwykle do 60-100 cm, choć niektóre odmiany mogą osiągać większe rozmiary. Liście są szerokie, jajowate lub lancetowate, zwykle zielone, o gładkiej strukturze. Kwiaty papryki są białe lub kremowe, pojedyncze, o pięciu płatkach. Owocem jest jagoda o różnych kształtach: od kulistych, przez stożkowate, aż po podłużne. Kolor owoców zmienia się wraz z dojrzałością – może mieć barwę zieloną, czerwoną, żółtą, pomarańczową a nawet fioletową.
Papryka charakteryzuje się obecnością kapsaicyny – związku chemicznego odpowiedzialnego za jej ostry smak. Intensywność ostrości jest różna dla poszczególnych odmian i jest mierzona skalą Scoville’a. Wśród papryk wyróżnia się papryki łagodne, takie jak papryka słodka i papryka chili, oraz ostre odmiany jak habanero czy cayenne. Kapsaicyna ma również właściwości lecznicze, jest używana w terapii bólu i działa stymulująco na układ krążenia.
W uprawie papryka wymaga ciepłego klimatu, dobrze nasłonecznionych stanowisk oraz żyznej, przepuszczalnej gleby o odpowiednim pH (zwykle lekko kwaśnym do obojętnego). Roślina jest wrażliwa na przymrozki, dlatego w chłodniejszych regionach uprawiana jest pod osłonami lub jako roślina sezonowa. Optymalna temperatura do wzrostu to około 20-25°C. Paprykę rozmnaża się z nasion, które przed wysiewem często się namacza, aby przyspieszyć kiełkowanie.
Ponadto papryka posiada szeroki zakres zastosowań kulinarnych i przemysłowych. Owoce spożywane są na surowo, pieczone, smażone, marynowane lub suszone. Z papryki wytwarza się także mączkę paprykową, olej kapsaicynowy, a także jest cenionym składnikiem w produkcji sosów, past czy koncentratów. Zawartość witaminy C i antyoksydantów czyni ją wartościowym elementem diety, wspierającym układ odpornościowy i ogólne zdrowie.