Marchew

Wszystko o roślinie

Podlewanie

Gleba i podłoże

Nawożenie

Choroby

Szkodniki

Toksyczność

Odmiany

Opis rośliny

**Marchew (Daucus carota L.)** – jest to jednoroczna roślina warzywna należąca do rodziny selerowatych (Apiaceae), uprawiana głównie ze względu na jadalny korzeń. Jest to jedna z najważniejszych warzyw korzeniowych na świecie, ceniona za swoje walory odżywcze i smakowe. Naturalnie pochodzi z rejonów Europy i Azji Zachodniej, jednak dziś uprawiana jest na całym świecie.

**Morfologia:** Marchew osiąga wysokość od 30 do 60 cm. Jej korzeń jest palowy, mięsisty, o kształcie stożkowatym lub cylindrycznym, barwy zwykle pomarańczowej, choć spotyka się też odmiany białe, czerwone, żółte i fioletowe. Liście są pierzaste, jasnozielone, złożone z wielu wąskich segmentów. Roślina wytwarza białe kwiaty zebrane w charakterystyczne baldachy, które rozwijają się na szczycie łodygi.

**Uprawa:** Marchew najlepiej rośnie na glebach lekkich, dobrze zdrenowanych, o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego (pH 6,0-7,0). Siew odbywa się bezpośrednio do gleby wczesną wiosną, gdy temperatura jest odpowiednia do kiełkowania (około 10°C). Roślina wymaga regularnego podlewania i odchwaszczania, a także odpowiedniego nawożenia, zwłaszcza fosforem i potasem. W Polsce okres wegetacji marchewki trwa około 3-4 miesięcy.

**Zastosowanie kulinarne:** Korzeń marchwi jest surowcem spożywczym o wszechstronnym zastosowaniu. Może być spożywany na surowo, gotowany, pieczony, a także używany do przygotowywania zup, sałatek, soków oraz potraw duszonych i zapiekanek. Jest źródłem wielu cennych składników odżywczych, takich jak beta-karoten (prowitamina A), witaminy C, K, B6 oraz minerałów – potasu, żelaza i manganu.

**Wartości odżywcze i właściwości zdrowotne:** Marchew jest niskokaloryczna, bogata w błonnik oraz związki antyoksydacyjne, zwłaszcza karotenoidy, które korzystnie wpływają na wzrok i odporność organizmu. Spożywanie marchwi wspomaga pracę układu trawiennego, obniża poziom cholesterolu, a także może działać przeciwzapalnie i przeciwnowotworowo. Regularne włączenie marchwi do diety jest zalecane w profilaktyce wielu chorób.

**Odmiany i selekcja:** Istnieje wiele odmian marchewki, które różnią się kształtem, kolorem, smakiem oraz okresem dojrzewania. Wyróżnia się marchew krótką (idealną do uprawy w donicach), długą oraz typ botaniczny, nazywany też marchwią dziką. Nowoczesne odmiany są odporne na choroby i szkodniki, a ich korzenie charakteryzują się intensywnym kolorem i słodkim smakiem. W hodowli nadal prowadzi się prace nad poprawą jakości i wydajności upraw.