Groch
Wszystko o roślinie
Opis rośliny
Groch (Pisum sativum) to roślina jednoroczna z rodziny bobowatych (Fabaceae), należąca do rodzaju groch (Pisum). Jest jednym z najstarszych i najważniejszych gatunków roślin uprawnych, uprawianych na całym świecie jako warzywo i roślina strączkowa. Jego uprawa sięga starożytności, a początki sięgają terenów Bliskiego Wschodu, skąd rozprzestrzenił się na kolejne kontynenty dzięki handlowi i migracjom ludności.
Groch charakteryzuje się wyprostowanym, delikatnym łodygą często owijającą się wokół podpór lub innych roślin. Dorasta zwykle do wysokości 50-150 cm. Jego liście są złożone, pierzaste, zakończone wąsami czepnymi, które umożliwiają roślinie przytrzymywanie się podłoża. Kwiaty grochu są motylkowe, typowe dla roślin bobowatych, zwykle białe, różowe lub fioletowe, złożone z pięciu płatków, z których największy nazywa się żagiel.
Po przekwitnięciu tworzą się strąki, będące owocami grochu. Strąki są zielone lub żółtawe, smukłe, zawierające w sobie nasiona – groch właściwy. Nasiona te charakteryzują się różnorodną barwą, od jasnozielonej, przez żółtą, po purpurową, w zależności od odmiany. Groch jest znany z wysokiej wartości odżywczej, będąc bogatym źródłem białka roślinnego, błonnika, witamin (zwłaszcza z grupy B i C) oraz składników mineralnych, takich jak żelazo, fosfor i potas.
Uprawa grochu ma duże znaczenie rolnicze i ekonomiczne. Roślina ta jest stosunkowo odporna na chłód, co pozwala na jej uprawę w różnych strefach klimatycznych, zwłaszcza umiarkowanych. Groch jest również ceniony za zdolność wiązania azotu atmosferycznego dzięki symbiozie z bakterią Rhizobium, co przyczynia się do wzbogacenia gleby w ten pierwiastek i zmniejsza potrzebę stosowania nawozów sztucznych.
Groch znajduje szerokie zastosowanie kulinarne i przemysłowe. Jest spożywany na surowo, gotowany, mrożony, suszony oraz przerabiany na mąkę grochową. Stanowi ważny składnik zup, sałatek, past oraz potraw jednogarnkowych. Ponadto groch jest wykorzystywany jako pasza dla zwierząt gospodarskich oraz jako roślina nawozowa i ściółkowa w agrotechnice ekologicznej.
Współczesne badania naukowe nad grochem koncentrują się na jego genetyce, odporności na choroby i szkodniki oraz doskonaleniu odmian pod kątem wydajności i jakości nasion. Groch jest również modelem do badań genetycznych i biologicznych, przede wszystkim z powodu swojej roli w historii genetyki, związanej z pracami Gregora Mendla, który badał dziedziczenie cech właśnie na grochu.