Fasola-Szparagowa
Wszystko o roślinie
Opis rośliny
**Fasola szparagowa (Phaseolus vulgaris) – szczegółowy opis encyklopedyczny**
Fasola szparagowa, znana także jako fasola zielona lub fasola ogrodowa, to roślina jednoroczna z rodziny bobowatych (Fabaceae), ceniona zarówno jako warzywo, jak i roślina strączkowa. Występuje w licznych odmianach, które różnią się m.in. kolorem i długością strąków. Fasola szparagowa jest uprawiana na całym świecie, przede wszystkim ze względu na walory smakowe oraz wysoką wartość odżywczą.
Fasola szparagowa to roślina o cienkich, sztywnych łodygach, które mogą być pnące (wymagające podpór) lub krzaczaste, o zwartej budowie. Liście są trójlistkowe, jasnozielone, o kształcie sercowatym lub owalnym, z wyraźnym unerwieniem. Roślina wytwarza drobne kwiaty o barwie białej, różowej, fioletowej lub purpurowej, które następnie przekształcają się w strąki – młode, jadalne strąki fasoli są wąskie, długie od kilkunastu do nawet 30 cm, jędrne, pestkowate, ale pozbawione twardej, zdrewniałej błony, charakterystycznej dla innych gatunków fasoli.
Fasola szparagowa pochodzi z Ameryki Środkowej i Południowej, ale jest obecnie szeroko rozpowszechniona i uprawiana na całym świecie. Preferuje umiarkowane klimaty o ciepłych, słonecznych i względnie wilgotnych warunkach. Optymalna temperatura do wzrostu to 18–25°C. Gleba powinna być żyzna, przepuszczalna, o lekko kwaśnym lub obojętnym odczynie (pH 6–7). Roślina jest wrażliwa na późne przymrozki, dlatego w krajach o chłodniejszym klimacie uprawiana jest latem po ustąpieniu zagrożenia mrozem.
Fasola szparagowa jest uprawiana przede wszystkim jako warzywo spożywane w młodych, miękkich strąkach, zarówno na świeżo, jak i po przetworzeniu (mrożenie, konserwowanie). Jest istotnym źródłem białka roślinnego, witamin (zwłaszcza witaminy C, kwasu foliowego) oraz minerałów (potas, magnez, żelazo). Dzięki niskiej kaloryczności i zawartości błonnika, stanowi popularny składnik diet odchudzających i zdrowotnych. Ponadto, fasola jako roślina strączkowa ma właściwości poprawiające strukturę gleby dzięki wiązaniu azotu atmosferycznego przez bakterie brodawkowe na korzeniach.
Fasola szparagowa wymaga regularnego podlewania i ochrony przed chwastami. Nasiona sieje się zwykle wiosną bezpośrednio do gruntu na głębokość około 3–5 cm. Rośliny pnące potrzebują stabilnych podpór, takich jak paliki lub siatki, aby mogły się wspinać. W uprawach ogrodowych i przemysłowych stosuje się nawożenie organiczne i mineralne. Ważne jest również zwalczanie chorób i szkodników, takich jak mączniak czy mszyce, które mogą osłabiać plon.
Młode strąki fasoli szparagowej są spożywane na wiele sposobów – gotowane, duszone, smażone, a także na surowo w sałatkach. Dzięki delikatnej teksturze i łagodnemu smakowi stanowią uniwersalny dodatek do dań obiadowych. W kuchni stosuje się je także do zup i potraw jednogarnkowych. Ziarna dojrzałej fasoli mają więcej białka, lecz wymagają dłuższej obróbki cieplnej, aby usunąć toksyczne składniki. W medycynie ludowej sporadycznie wykorzystywano fasolę do wspomagania układu trawiennego i jako źródło składników odżywczych.
Podsumowując, fasola szparagowa to wszechstronna roślina warzywna o dużym znaczeniu dietetycznym i gospodarczym, której uprawa i konsumpcja sięgają daleko poza jej amerykańskie pochodzenie, wpisując się trwale w tradycje kulinarne wielu krajów świata.