Choroby Jutrzenka

Zobacz także

Jutrzenka

Cebula

Choroby

**Choroby odmiany Jutrzenka rośliny cebula**

Odmiana Jutrzenka jest jedną z popularniejszych odmian cebuli uprawianych w Polsce, cenioną za szybki wzrost, dobrą jakość oraz odporność na warunki klimatyczne. Jednak jak każda roślina, również cebula Jutrzenka jest podatna na szereg chorób, które mogą znacząco obniżyć plon oraz jakość cebul. Znajomość najczęstszych chorób oraz umiejętność ich rozpoznawania i zwalczania jest niezbędna dla efektywnej uprawy i ograniczenia strat.

Pierwszą i najczęściej spotykaną chorobą cebuli Jutrzenka jest fuzarioza cebuli (Fusarium oxysporum f.sp. cepae). Choroba ta atakuje korzenie i szyjkę cebuli, powodując żółknięcie liści, więdnięcie roślin oraz gnijące plamy u nasady łodyg. Charakterystycznym objawem jest zaróżowione zabarwienie miękiszu cebuli przy obumarłej szyjce. Fuzarioza rozwija się szczególnie intensywnie w warunkach wilgotnego podłoża i niskich temperatur, co sprawia, że choroba ta jest problemem w okresach o niekorzystnej pogodzie.

Drugą groźną chorobą jest czarna zgnilizna cebuli (całkowita zgnilizna tzw. "czarna nóżka"), wywoływana przez bakterię *Pectobacterium carotovorum* oraz grzyby z rodzaju *Botrytis* i *Colletotrichum*. Objawia się ona przede wszystkim miękką, mokrą zgnilizną cebul, która szybko przechodzi w ciemną, zapachową masę. Choroba ta jest szczególnie niebezpieczna podczas przechowywania, ponieważ szybko niszczy cebule i powoduje ich gnicie. Zakażenie często następuje poprzez uszkodzenia mechaniczne lub przez przemoczone podłoże.

Kolejnym istotnym problemem jest mączniak prawdziwy cebuli (causative fungus: *Leveillula taurica*). Ta choroba objawia się białym mączystym nalotem na powierzchni liści, który początkowo jest niewielki, ale z czasem może pokryć całą powierzchnię liści, prowadząc do ich przedwczesnego zamierania i zahamowania wzrostu roślin. Mączniak rozwija się głównie w surowym, ale dobrze nasłonecznionym środowisku. Szybkie wykrycie i zastosowanie odpowiednich oprysków fungicydowych są kluczowe do ograniczenia rozprzestrzeniania się choroby.

Wśród chorób wirusowych często występuje mozaika cebuli (zwłaszcza wirus mozaiki cebuli i wirus mozaiki szalotki). Objawia się ona powstawaniem plam o nieregularnym kształcie i żółtawym zabarwieniu na liściach, zahamowaniem wzrostu i deformacją roślin. Wirus przenoszony jest głównie przez mszyce oraz mechanicznie podczas uprawy. Choroby wirusowe są trudne do zwalczania, dlatego najlepszą metodą profilaktyki jest stosowanie zdrowego materiału sadzeniowego i eliminowanie źródeł infekcji.

Ostatnią, ale nie mniej ważną, chorobą jest zgnilizna szyjki (Colletotrichum circinans). Atakuje szyjkę cebuli podczas przechowywania, powodując brązowe, suche plamy, które z czasem prowadzą do całkowitego zgnicia cebuli. Choroba ta rozwija się preferencyjnie w warunkach zbyt wysokiej wilgotności i niewłaściwie wentylowanych magazynach. Zapobieganie jej opiera się na odpowiednim opracowaniu i suszeniu cebuli przed magazynowaniem, a także na stosowaniu środków grzybobójczych przed zbiorem lub po nim.

Podsumowując, odmiana Jutrzenka, mimo swoich zalet, wymaga odpowiedniej ochrony przed wieloma chorobami grzybowymi, bakteryjnymi oraz wirusowymi. Kluczowe dla ograniczenia ich wpływu jest monitorowanie upraw, stosowanie zdrowego materiału siewnego, właściwy dobór terminów siewu i zbioru, a także odpowiednie zabiegi ochronne i agrotechniczne. Tylko kompleksowe działania pozwalają uzyskać wysokie plony zdrowych i dobrze przechowujących się cebul odmiany Jutrzenka.