Cebula-Dymka
Wszystko o roślinie
Opis rośliny
**Cebula Dymka (Allium fistulosum) – szczegółowy opis encyklopedyczny**
**1. Charakterystyka ogólna i klasyfikacja botaniczna**
Cebula dymka, znana również jako cebula wielkokręgowata lub cebula dymna, należy do rodziny amarylkowatych (Amaryllidaceae), podrodziny czosnkowatych (Allioideae). Jej botaniczna nazwa to *Allium fistulosum*. Jest byliną cebulową wywodzącą się prawdopodobnie z Azji Wschodniej, szczególnie z terenów Chin i Japonii. W Polsce i innych krajach o klimacie umiarkowanym uprawiana jest głównie jako warzywo sezonowe, wykorzystywane w kuchni i ogrodnictwie.
Cebula dymka posiada wyraźnie zbudowaną, walcowatą, pusta w środku łodygę, która rośnie w pękach. Roślina osiąga zazwyczaj wysokość od 40 do 70 cm, a jej liście są zielone, długie i wąskie, o połyskliwej powierzchni. W przeciwieństwie do cebuli zwyczajnej (*Allium cepa*), cebula dymka nie tworzy jednorodnej, zwartej cebuli, lecz skupiska wielu cienkich i wydłużonych cebulek z cienką łuską. Cebulka dymki jest jadalna i często wykorzystywana w postaci surowej.
**3. Warunki uprawy i wymagania środowiskowe**
Cebula dymka preferuje gleby lekkie, przepuszczalne i żyzne, o odczynie lekko kwaśnym lub obojętnym (pH 6,0–7,0). Roślina ta wymaga stanowisk słonecznych lub lekko zacienionych i dostatecznej wilgotności podłoża, dlatego uprawa cebuli dymki wymaga regularnego podlewania, szczególnie w okresie intensywnego wzrostu. Ze względu na mrozoodporność, cebula dymka może być uprawiana również w klimacie umiarkowanym, jednak w zimniejszych rejonach wymaga zabezpieczenia przed silnym mrozem.
**4. Zastosowanie kulinarne i lecznicze**
Cebula dymka jest szeroko wykorzystywana w kuchni ze względu na delikatniejszy smak niż cebula zwyczajna oraz charakterystyczny aromat. Surowe liście oraz młode cebulki dodawane są do sałatek, zup, potraw duszonych i smażonych. W kuchni azjatyckiej stanowi podstawowy składnik wielu tradycyjnych dań. Ponadto cebula dymka ma właściwości prozdrowotne — dzięki zawartości witamin (m.in. witaminy C, B6), minerałów (potas, wapń) oraz substancji siarkowych, działa przeciwzapalnie, przeciwdziała infekcjom i wspiera układ odpornościowy.
Cebula dymka rozmnaża się zasadniczo przez podział cebulek i wysiew nasion. W praktyce ogrodniczej najczęściej stosuje się sadzenie cebulek, które szybko się ukorzeniają i tworzą nowe pędy. Wysiew nasion umożliwia otrzymanie większej ilości roślin, choć proces ten trwa dłużej. Cebula dymka jest rośliną dwuletnią, choć ze względu na zbiory zwykle traktowana jako jednoroczna. W sezonie wegetacyjnym wymaga regularnego odchwaszczania i nawożenia, aby uzyskać optymalny plon.
**6. Znaczenie gospodarcze i uprawa na świecie**
Cebula dymka ma duże znaczenie gospodarcze, zwłaszcza w krajach azjatyckich, gdzie jest podstawowym składnikiem kuchni i ważnym warzywem na rynku lokalnym. W Europie zyskuje coraz większą popularność ze względu na walory smakowe i zdrowotne. Uprawiana jest na dużych obszarach zarówno w Polsce, jak i w innych krajach o klimacie umiarkowanym. Zastosowanie w kuchni, proste warunki uprawy i właściwości lecznicze czynią ją wartościową rośliną warzywną o szerokim spektrum użytkowania.