Choroby Monachijski

Zobacz także

Monachijski

Burak

Choroby

### Choroby roślin buraka odmiany Monachijski – szczegółowy opis

Odmiana Monachijski burak, znana ze swojej wysokiej wydajności oraz odporności na niektóre czynniki środowiskowe, nie jest jednak całkowicie wolna od zagrożeń ze strony chorób. Właściwa ochrona zdrowia roślin i profilaktyka chorób stanowią klucz do uzyskania dobrej jakości i ilości plonu. Poniżej opisano najważniejsze choroby atakujące buraka Monachijskiego, ich objawy, sposoby rozpoznania oraz metody ochrony.

#### 1. Mączniak prawdziwy (Erysiphe polygoni)

Mączniak prawdziwy jest jedną z najczęstszych chorób grzybowych atakujących buraki, w tym odmianę Monachijski. Objawia się białym, mączystym nalotem na liściach i łodygach, który szybko się rozprzestrzenia, prowadząc do zamierania porażonych części rośliny. Choroba rozwija się szczególnie w warunkach wysokiej wilgotności powietrza i umiarkowanych temperatur (15-25°C). Zakażenie ogranicza fotosyntezę, co prowadzi do osłabienia roślin i obniżenia plonów.

Aby skutecznie chronić rośliny, zaleca się stosowanie fungicydów zawierających składniki takie jak tebukonazol czy metkonazol oraz przestrzeganie płodozmianu. Ważne jest również usuwanie resztek roślinnych po zbiorze, które mogą być źródłem infekcji w kolejnym sezonie.

#### 2. Cercospora liści buraka (Cercospora beticola)

Cercospora to jedna z najbardziej niebezpiecznych chorób buraka, w tym odmiany Monachijski. Nieleczona może spowodować znaczną utratę plonu, gdyż prowadzi do silnego defoliacji. Na liściach pojawiają się okrągłe lub owalne brunatne plamy z jasnym środkiem i ciemniejszą obwódką. W sprzyjających warunkach (wysoka wilgotność i ciepło) choroba rozwija się bardzo szybko.

Metody zwalczania obejmują stosowanie prewencyjnych oprysków fungicydami, a także dobór terminów siewu i optymalizację nawożenia, szczególnie azotu, który wpływa na odporność rośliny. Ponadto, odmiana Monachijski wykazuje umiarkowaną odporność na tę chorobę, co jednak nie zwalnia z konieczności monitorowania i interwencji ochronnych.

Phoma betae atakuje buraki, powodując zgnilizny łodyg i korzeni. Objawy choroby to ciemne, wodniste plamy pojawiające się na korzeniach i podstawach łodyg, które mogą prowadzić do gnicia i obniżenia jakości bulw. W przypadku odmiany Monachijski rak może osłabić roślinę i zmniejszyć zawartość cukru.

Przeciwdziałanie infekcji wymaga dobrego przygotowania gleby, unikania nadmiernego zagęszczenia roślin oraz stosowania fungicydów ogólnodostępnych do ochrony przed chorobami korzeni. Profilaktyką jest również wysiew nasion wolnych od patogenów oraz właściwa agrotechnika.

#### 4. Sklerozcjoza buraka (Sclerotinia sclerotiorum)

Sklerozcjoza powoduje gnicie korzeni, łodyg i liści buraka, tworząc białą, watowatą pleśń. Choroba ta rozwija się w warunkach chłodnych i wilgotnych, a zarażone rośliny mogą całkowicie obumierać. Odmiana Monachijski, choć względnie odporna na wiele chorób liści, wymaga szczególnej uwagi w odniesieniu do patogenów glebowych takich jak Sclerotinia.

Ochrona opiera się na stosowaniu fungicydów systemicznych, zwalczaniu chwastów, które mogą być rezerwuarem patogenu, oraz na stosowaniu właściwego płodozmianu eliminującego gromadzenie się patogenów w glebie.

#### 5. Liściozwój buraka (Phytophthora betae)

Liściozwój to choroba wywoływana przez organizmy podobne do grzybów, które atakują system korzeniowy buraka. Porażone korzenie zaczynają gnić, a liście żółkną i przedwcześnie obumierają. Objawy obejmują także liczne nekrozy na powierzchni roślin. Odmiana Monachijski jest stosunkowo wrażliwa na tę chorobę, szczególnie w okresach nadmiernej wilgotności gleby.

Zapobieganie chorobie to przede wszystkim unikanie nadmiernego podlewania oraz zastosowanie odpornych na liściozwój odmian. Niezbędne bywa także stosowanie odpowiednich fungicydów.

Odmiana Monachijski, podobnie jak inne buraki, może być atakowana przez różne wirusy, m.in. wirus mozaiki buraka (BMYV) i wirus żółtej mozaiki (BChV). Wirusowe zakażenia objawiają się mozaikowatym wybarwieniem liści, deformacjami i zahamowaniem wzrostu.

Wirusów nie zwalcza się chemicznie, dlatego kluczowe jest stosowanie zdrowych nasion, eliminacja roślin żywicieli (np. mszyc) oraz regularna obserwacja upraw. Ważnym elementem jest również izolacja upraw od innych plantacji mogących stanowić źródło infekcji.

Podsumowując, choroby buraka odmiany Monachijski są zróżnicowane i mogą powodować poważne straty plonów i jakości. Profilaktyka oparta na odpowiedniej agrotechnice, płodozmianie, stosowaniu odpornych odmian oraz właściwej ochronie chemicznej jest nieodzowna dla efektywnej uprawy. Regularne monitorowanie plantacji i szybka interwencja pozwalają zminimalizować skutki infekcji i zapewnić zdrowy rozwój roślin.