Choroby Burak Ćwikłowy Moneta

Zobacz także

Burak Ćwikłowy Moneta

Burak

Choroby

### Choroby buraka ćwikłowego odmiany Moneta

Burak ćwikłowy (Beta vulgaris var. conditiva), a w szczególności odmiana Moneta, jest rośliną o dużym znaczeniu gospodarczym i dietetycznym. Jednak, podobnie jak inne odmiany buraka, jest narażony na różne choroby, które mogą znacząco obniżyć plon i jakość korzeni. W poniższym tekście omówię najczęściej występujące choroby buraka ćwikłowego Moneta, ich przyczyny, objawy oraz metody ochrony i zwalczania.

Jedną z najpowszechniejszych chorób grzybowych atakujących buraka ćwikłowego Moneta jest mączniak prawdziwy, wywoływany przez grzyb Erysiphe betae. Choroba objawia się białym, mączystym nalotem na liściach, co prowadzi do zahamowania fotosyntezy i osłabienia rośliny. W zaawansowanym stadium liście mogą żółknąć i zasychać, co wpływa na obniżenie wielkości i jakości korzeni.

Metodą ochrony jest stosowanie odmian odpornych, odpowiednia agrotechnika (usuwanie porażonych resztek roślinnych) oraz zabiegi fungicydami, szczególnie w okresach sprzyjających rozwojowi choroby, czyli w warunkach wysokiej wilgotności i umiarkowanych temperatur.

Rdza buraka (Puccinia betae) to kolejna groźna choroba grzybowa. Objawia się brunatnordzawymi plamami na powierzchni liści, które stopniowo powiększają się i mogą prowadzić do przedwczesnego zasychania liści. Rdza zmniejsza powierzchnię asymilacyjną liści, co skutkuje gorszym wzrostem roślin i mniejszymi korzeniami.

Aby chronić buraka odmiany Moneta przed rdzą, należy dbać o rotację upraw, usuwanie resztek pożniwnych, a w razie potrzeby stosować fungicydy zarejestrowane do zwalczania tej choroby.

Liściozrost (Cercospora beticola) jest jedną z najgroźniejszych chorób powodujących znaczne straty w uprawie buraka ćwikłowego Moneta. Wywołana przez grzyb Cercospora beticola, choroba objawia się licznymi, okrągłymi plamami na liściach o jasnoszarej barwie z ciemniejszą obwódką. Silne porażenie powoduje przedwczesne opadanie liści, co prowadzi do obniżenia fotosyntezy i redukcji plonu.

Skuteczna profilaktyka obejmuje sadzenie zdrowych nasion, prawidłową agrotechnikę i regularne stosowanie fungicydów. Ważne jest również unikanie nadmiernego zagęszczenia roślin w celu zapewnienia dobrej cyrkulacji powietrza.

Wirusy również stanowią poważne zagrożenie dla buraka ćwikłowego odmiany Moneta. Najczęściej spotykane są wirus buraka liściowego (BMYV - Beet Mild Yellowing Virus) oraz wirus mozaiki buraka (BMV - Beet Mosaic Virus). Objawy wirusowe to mozaiki, chlorozy, deformacje liści oraz zahamowanie wzrostu. Choroby wirusowe są trudne do zwalczania, dlatego głównym sposobem ochrony jest ograniczenie populacji wektorów przenoszących wirusy (np. mszyc).

Zgorzel korzeni buraka (Rhizoctonia solani) atakuje korzenie roślin, powodując brunatnienie, gnicie i w konsekwencji zamieranie części podziemnych. Choroba ta jest niebezpieczna, ponieważ bezpośrednio wpływa na wartość użytkową warzywa. Zgorzel korzeni rozwija się głównie w glebie o wysokiej wilgotności i niewłaściwym odczynie.

Aby zapobiegać zgorzeli, zaleca się stosowanie prawidłowego nawadniania i uprawy oraz rotację roślin. W niektórych przypadkach wykorzystuje się też biologiczne metody ochrony i fungicydy.

Na uwagę zasługuje także zaraza buraka ćwikłowego (całkiem intensywnie rozwijająca się w warunkach wilgotnych), powodowana przez patogeny grzybowe lub bakterie. Objawy to brunatne plamy na liściach, brunatnienie korzeni i ich gniciu. Choroba ta może stanowić poważne zagrożenie dla uprawy, zwłaszcza przy złej agrotechnice i sprzyjających warunkach pogodowych.

Podsumowując, burak ćwikłowy odmiany Moneta jest podatny na wiele chorób grzybowych, wirusowych i bakteryjnych, które mogą znacząco wpłynąć na wielkość i jakość plonu. Skuteczna ochrona opiera się na odpowiedniej agrotechnice, stosowaniu odpornej odmiany, profilaktyce fitosanitarnej oraz interwencji chemicznej (fungicydy, insektycydy) w przypadku dużego zagrożenia. Regularna obserwacja upraw i szybka reakcja na pojawiające się objawy chorobowe są kluczowe dla utrzymania zdrowia i wysokiej wydajności buraka Moneta.