Choroby Pax

Zobacz także

Pax

Brukselka

Choroby

**Choroby Brukselki (Pax) – szczegółowy przegląd najważniejszych problemów zdrowotnych**

Brukselka (Brassica oleracea var. gemmifera), zwana również Pax, jest warzywem cieszącym się rosnącą popularnością ze względu na swoje wartości odżywcze i smak. Jednak podobnie jak wiele roślin z rodziny kapustowatych, jest podatna na różne choroby, które mogą poważnie obniżyć plony i jakość zbiorów. Znajomość najczęstszych chorób oraz zasad ich zapobiegania i zwalczania jest kluczowa dla skutecznej uprawy brukselki.

**1. Czarna plamistość liści (Alternarioza brukselki)**

Jedną z najczęściej występujących chorób brukselki jest czarna plamistość liści wywoływana przez grzyby z rodzaju Alternaria (Alternaria brassicae, Alternaria brassicicola). Objawia się pojawieniem się na liściach ciemnych, okrągłych plam o średnicy od kilku milimetrów do centymetrów, które z czasem mogą się powiększać i łączyć, powodując żółknięcie oraz usychanie liści. Choroba rozwija się szczególnie w wilgotnych i ciepłych warunkach. Nieleczona może prowadzić do znacznego osłabienia roślin i zmniejszenia plonu.

Mączniak prawdziwy jest powszechną chorobą grzybową, którą łatwo rozpoznać po charakterystycznym, białym, mączystym nalocie na powierzchni liści, pędów i czasem na główkach brukselki. Nalot ten z czasem pokrywa całe partie rośliny, ograniczając fotosyntezę i powodując przedwczesne obumieranie tkanek. Infekcje mączniaka są szczególnie uciążliwe w chłodne i suche dni, kiedy istnieje duże nagromadzenie rosówki.

Zwalczanie opiera się na regulacji wilgotności, stosowaniu odpowiednich fungicydów oraz eliminacji zainfekowanych pozostałości roślinnych po zbiorze.

Zgorzel podstawy łodygi (wynikająca z infekcji przez szereg patogenów grzybowych, takich jak Fusarium czy Rhizoctonia) objawia się ciemnieniem i gnicień emięśniowej części rośliny przy podłożu. Choroba ta prowadzi do osłabienia roślin, zahamowania ich wzrostu, zaburzeń w pobieraniu wody i w efekcie do zamierania całej rośliny. Do infekcji dochodzi najczęściej w warunkach nadmiernej wilgotności gleby lub przy słabej wentylacji.

Profilaktyka opiera się na poprawie drenażu, stosowaniu zdrowych sadzonek oraz rotacji upraw.

Rdza jest chorobą powodowaną przez grzyby z rodzaju Puccinia, której charakterystycznym symptomem są pomarańczowo-brązowe skupiska zarodników grzyba pojawiające się na spodniej stronie liści. Na górnej stronie widoczne są z kolei żółtawe plamy. Rdza osłabia rośliny, prowadząc do przedwczesnego opadania liści i zmniejszenia plonów. Choroba szczególnie rozwija się w wilgotnych i ciepłych warunkach oraz przy gęstych nasadzeniach, co sprzyja rozprzestrzenianiu się zarodników.

Zwalczanie rdzy to przede wszystkim stosowanie fungicydów zapobiegawczych oraz uprawa odmian odpornych na tę chorobę.

Zgnilizna kapustnych, spowodowana przez patogeny takie jak Sclerotinia sclerotiorum (białą zgniliznę) lub Rhizoctonia solani (brunatną zgniliznę) prowadzi do rozkładu główki brukselki, pojawiających się miękkich, mokrych plam a także białych grzybni na zakażonych tkankach. Sprzyjają temu warunki nadmiernej wilgoci i słaba cyrkulacja powietrza w uprawie. Choroba ta jest trudna do zwalczenia i konieczne jest stosowanie środków ochrony roślin oraz skrupulatna higiena upraw.

Mozaika kapustna to choroba wirusowa, która objawia się powstawaniem na liściach charakterystycznych jasnych i ciemnych marmurkowatych wzorów (mozaiki), zniekształceniem i zahamowaniem wzrostu roślin. Wirus przenoszą mszyce, dlatego ochrona przed tymi szkodnikami i zwalczanie ich jest kluczowe. Wirus nie ma leczenia, dlatego najlepszą metodą jest zapobieganie zakażeniom poprzez stosowanie zdrowego materiału siewnego oraz regularną kontrolę i ochronę roślin.

Choroby brukselki to poważne wyzwanie dla każdego ogrodnika i producenta warzyw. Kluczem do zdrowej uprawy jest zarówno staranna obserwacja roślin, właściwe praktyki agrotechniczne jak rotacja upraw, dbałość o wilgotność i drenaż oraz regularne stosowanie środków ochrony roślin. Wczesne rozpoznanie chorób i szybka reakcja znacząco zmniejszają ryzyko strat i pozwalają uzyskać zdrowe, smaczne plony brukselki.