Brukselka
Wszystko o ro艣linie
Opis ro艣liny
**Brukselka (Brassica oleracea var. gemmifera)**
Brukselka, znana r贸wnie偶 pod nazw膮 kapusta brukselka, to warzywo nale偶膮ce do rodziny kapustowatych (Brassicaceae), b臋d膮ce odmian膮 kapusty zwyczajnej. Jej nazwa pochodzi od miasta Bruksela w Belgii, sk膮d pochodzi prawdopodobnie pierwsze udokumentowane udomowienie tej ro艣liny. Brukselka jest ceniona przede wszystkim za swoje jadalne, drobne g艂贸wki przypominaj膮ce miniaturowe kapusty, kt贸re tworz膮 si臋 wok贸艂 艂odygi.
Warzywo to jest ro艣lin膮 dwuletni膮 hodowan膮 zwykle jako ro艣lina jednoroczna. W pierwszym roku rozwija rozbudowany system korzeniowy, li艣cie i charakterystyczne, ciasno u艂o偶one g艂贸wki, wyrastaj膮ce wzd艂u偶 艂odygi. G艂贸wki te maj膮 zielon膮, lekko woskow膮 powierzchni臋 i 艣rednic臋 od 2 do 5 cm. Brukselka osi膮ga wysoko艣膰 od 30 do 60 cm, a w sprzyjaj膮cych warunkach mo偶e dorasta膰 do nawet 90 cm.
Pod wzgl臋dem wymaganiom glebowym brukselka preferuje stanowiska 偶yzne, dobrze zdrenowane, o odczynie lekko kwa艣nym do oboj臋tnego (pH 6-7). Ro艣lina ta potrzebuje umiarkowanego nawodnienia i ch艂odniejszego klimatu, dlatego jest cz臋sto uprawiana w regionach o 艂agodnym lub umiarkowanym klimacie. Brukselka jest ro艣lin膮 wra偶liw膮 na przymrozki, ale wytrzymuje niskie temperatury do oko艂o -6 掳C, co pozwala na jej zbi贸r tak偶e po pierwszych przymrozkach, kt贸re cz臋sto poprawiaj膮 smak g艂贸wek.
Brukselka jest bogata w sk艂adniki od偶ywcze, co czyni j膮 warto艣ciowym elementem diety. Zawiera du偶e ilo艣ci witaminy C, witaminy K, kwasu foliowego, b艂onnika pokarmowego oraz sk艂adnik贸w mineralnych takich jak potas, 偶elazo czy magnez. Zawarto艣膰 przeciwutleniaczy i zwi膮zk贸w siarkowych nadaje jej w艂a艣ciwo艣ci przeciwzapalne i antynowotworowe, co jest szeroko badane w kontek艣cie profilaktyki zdrowotnej.
Uprawa brukselki wymaga odpowiedniej piel臋gnacji. Stanowisko powinno by膰 dobrze nawo偶one i regularnie odchwaszczane. Wykorzystuje si臋 rozsad臋 wysadzan膮 wczesn膮 wiosn膮 lub jesieni膮, w zale偶no艣ci od lokalnego klimatu. Szkodniki, takie jak mszyce, Larwy motyli i 艣mietka kapu艣ciana, mog膮 zagra偶a膰 ro艣linie, dlatego wa偶ne jest stosowanie ochrony biologicznej lub chemicznej. Zbi贸r g艂贸wek nast臋puje zwykle od p贸藕nego lata do pierwszych przymrozk贸w.
Brukselka znalaz艂a szerokie zastosowanie w kuchni na ca艂ym 艣wiecie. Mo偶e by膰 gotowana, duszona, pieczona lub spo偶ywana na surowo w sa艂atkach. Cz臋sto podaje si臋 j膮 z dodatkiem mas艂a, oliwy, czosnku oraz r贸偶norodnych przypraw. W kuchniach europejskich brukselka jest popularnym dodatkiem do potraw mi臋snych, a tak偶e sk艂adnikiem da艅 jarskich. Jej charakterystyczny smak mo偶e by膰 艂agodzony przez odpowiedni膮 obr贸bk臋 termiczn膮, kt贸ra eliminuje gorzkawy posmak.