Baklazan
Wszystko o roślinie
Opis rośliny
**Bakłażan (Solanum melongena) – opis encyklopedyczny**
**Wprowadzenie i klasyfikacja botaniczna**
Bakłażan (Solanum melongena) to roślina należąca do rodziny psiankowatych (Solanaceae), znana także pod nazwą oberżyna lub gruszka miłosna. Jest to gatunek warzywa pochodzący z obszarów Azji Południowo-Wschodniej, a jego uprawa rozprzestrzeniła się na gorące regiony świata, w tym Europę, Afrykę i Amerykę Południową. Bakłażan zaliczany jest do roślin jednorocznych, chociaż w warunkach ciepłego klimatu może rosnąć jako bylina.
Roślina osiąga zazwyczaj od 30 cm do 1 metra wysokości, posiada prostą, rozgałęzioną łodygę pokrytą delikatnymi włoskami. Liście bakłażana są duże, owalne lub lancetowate, zwykle ciemnozielone, z charakterystycznym ząbkowaniem na brzegach. Kwiaty są pięciopłatkowe, fioletowe lub białe z fioletowym unerwieniem i żółtymi pręcikami, które są ważnym elementem zapylania. Owoc bakłażana to jagoda o różnorodnych kształtach: od owalnych po wydłużone, zwykle w kolorze ciemnofioletowym, choć dostępne są także odmiany białe, zielone lub paskowane.
Bakłażan wymaga ciepłego klimatu i długiego okresu wegetacyjnego z temperaturami powyżej 20°C. Najlepiej rośnie na glebach żyznych, dobrze przepuszczalnych, o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego. Roślina potrzebuje stanowisk słonecznych i osłoniętych od wiatru, gdyż jest wrażliwa na niskie temperatury i przymrozki. W Polsce bakłażana uprawia się głównie pod osłonami lub jako roślinę doniczkową. Wymaga regularnego nawadniania i nawożenia, a także ochrony przed chorobami grzybowymi i owadami.
Owoc bakłażana jest szeroko wykorzystywany w kuchniach całego świata, zwłaszcza w daniach śródziemnomorskich, indyjskich i azjatyckich. Może być smażony, grillowany, pieczony, duszony lub konserwowany. Znany jest m.in. z takich potraw jak musaka, ratatouille czy baba ghanoush. Bakłażan jest niskokaloryczny, zawiera błonnik, witaminy z grupy B, potas, magnez oraz antyoksydanty, takie jak nasunin – związek o właściwościach przeciwutleniających obecny w skórce owocu.
Bakłażan jest ważnym warzywem uprawianym na całym świecie, z największymi plantacjami w Chinach, Indiach, Egipcie i Turcji. Stał się również przedmiotem intensywnych prac hodowlanych mających na celu uzyskanie odmian odpornych na choroby, szkodniki oraz warunki stresowe, jak susza czy niska temperatura. W hodowli zwraca się także uwagę na zwiększenie jakości owoców, ich smak oraz różnorodność barw i kształtów.
Bakłażan, podobnie jak inne rośliny psiankowate, narażony jest na szereg chorób wirusowych, grzybowych i bakteryjnych, takich jak mączniak prawdziwy, zgnilizna twardzikowa czy mozaika tytoniowa. Zagrażają mu również szkodniki, w tym mszyce, przędziorki, stonka ziemniaczana i wciornastki. Ochrona bakłażana wymaga stosowania odpowiednich agrotechnicznych metod zapobiegawczych, a w razie konieczności także zastosowania środków ochrony roślin, z uwzględnieniem zasad integrowanej ochrony i minimalizowania negatywnego wpływu na środowisko.